De inzet van zzp’ers is al jaren onderwerp van discussie. DBA, VBAR, het handhavingsmoratorium, de Zelfstandigenwet – de termen vliegen je om de oren. Ondertussen roepen belanghebbenden moord en brand. Bureaus verliezen hun (makkelijk verdiende) marge, schijnzelfstandigen raken hun luxe positie kwijt en opdrachtgevers durven bijna geen zzp’ers meer in te zetten. Wat ontbreekt: helderheid. En toch hoeft het niet zo moeilijk te zijn.
De oplossing is eigenlijk heel simpel:
“Beschouw en behandel zzp’ers als echt ondernemers.”
Zzp’ers zijn geen uitzendkrachten, invallers of tijdelijke medewerkers. Ze zijn ondernemers en worden op projectbasis ingezet vanwege hun specifieke expertise of ervaring waar een opdrachtgever zelf niet over beschikt. Daarbij hoort het afspreken van concrete opleverresultaten, binnen een bepaalde periode en bij grotere opdrachten met duidelijke meetbare tussentijdse milestones.
Statement of Work (SOW)
Resultaat afspraken zijn bij uitstek goed af te spreken door middel van een Statement of Work opdracht. Je benoemt de (objectief meetbare) oplever resultaten en spreekt een vergoeding voor het opleveren van dit resultaat.
Vergelijk het met een aannemer. Je vraagt een aannemer ook niet om 16 uur per week beschikbaar te zijn “voor wat klussen in huis”. Je vraagt hem om een dakkapel te plaatsen, en betaalt hem als het klaar is. En als het niet goed is? Dan repareert hij het, in eigen tijd, op eigen kosten. Ondernemerschap, dus.
Dat moet ook de norm worden voor samenwerking met zzp’ers. Een SOW helpt je afspraken te maken over:
“Maar deze klus leent zich daar niet voor…”
Dat hoor ik vaak. Argumenten zoals:
Zodra dit soort argumenten op tafel komen moet je je afvragen of deze activiteiten zich wel lenen om in zelfstandigheid te worden uitgevoerd. Als de werkzaamheden zó structureel of onduidelijk zijn, horen ze misschien wel bij een functie. Niet bij een opdracht.
Waarom SOW ?
Een SOW is niet alleen praktisch – het is ook juridisch sterker. Het proces van het afsluiten van een SOW dwingt partijen namelijk om glasheldere (resultaat) afspraken te maken. Reguliere functieactiviteiten laten zich hierin lastig vangen en laat dat nou ook net niet de bedoeling zijn. Extra voordelen zijn het inbouwen van ondernemersrisico, bijvoorbeeld als de opdrachtgever niet tevreden over het resultaat, dan dient de zzp’er in eigen tijd en voor eigen rekening te zorgen dat alsnog de afgesproken resultaten en kwaliteit worden opgeleverd. Bij een SOW kan je ook afstappen van een vergoeding per gewerkt uur, waarmee je een nog duidelijker verschil maakt met reguliere medewerkers. De totstandkoming van de overeenkomst is op basis van ondernemer – opdrachtgever (geen standaard modelovereenkomst) waarover onderhandeld kan worden en is een geen sprake van leiding en toezicht. Er wordt gemonitord op het “wat” (resultaat) en niet op het “hoe” (werkprocessen, systemen formats).
Samengevat:
* Duidelijke deliverables (geen leiding en toezicht)
* Geen betaling per uur, maar per resultaat
* Afspraken op basis van onderhandelingen tussen twee ondernemingen
* Ondernemersrisico aan de kant van de opdrachtnemer
Dit sluit perfect aan bij de wet-DBA én het Deliveroo-arrest.
En toch… gebeurt het nog nauwelijks
Detacheringsbureaus, maar ook MSP partijen zijn van oorsprong urenbedrijven en gericht op het invullen van tijdelijke vacatures. Een zzp’er krijg een opdracht voor een bepaalde periode (toevalligerwijs heel vaak tot einde jaar) en voor x uren per week. En dat is nou net niet wat je wilt afspreken omdat dat aspecten zijn die eerder een dienstverband dan opdracht doen vermoeden.
SOW wordt al wel voor veel Vendor Managent Systemen ondersteunt, maar in de praktijk niet gebruikt omdat het in aanbestedingen niet wordt opgenomen in het Programma van Eisen. En dat is een gemiste kans om toekomst bestendig met zzp’ers te kunnen blijven samenwerken.
Wil je zzp’ers blijven inzetten op een toekomstbestendige en fiscaal veilige manier?
Start dan bij de basis: een goede opdracht, vastgelegd in een SOW.
Meer weten of sparren over hoe dit in jouw organisatie werkt? Ik help opdrachtgevers dagelijks bij het inrichten van processen omtrent externe inhuur (waaronder SOW’s), het opstellen van goede opdrachtomschrijvingen en het coachen van opdrachtgevers. Vrijblijvend sparren? Neem gerust contact op.
